HomeOver historische levensidealenPagina 10

JPEG (Deze pagina), 876.15 KB

TIFF (Deze pagina), 8.27 MB

PDF (Volledig document), 34.68 MB

.,2.

8
­ de lotswisselingen van dat zonderlinge leven hadden,
is bekend genoeg. Evenzoo heeft zijn naamgenoot en
geestververwant Karel XII van Zweden bij zijn
_ heerschersstreven de figuur van Gustaaf Adolf voor
oogen; hij tracht van zijn leven een bewuste navol~ .
I ging van Gustaaf's leven te maken, en hoopt ook zoo F
te sterven als zijn held. Lodewijk XVI bepaalt zijn I
houding voor de Conventie onder invloed van een
ijverige bestudeering der geschiedenis van Karel I Q
van Engeland. Tijdens de voorbereiding der boeren-
G bevrijding in Rusland sedert 1857 is onder de toen ,
nog in hoofdzaak litterair~romantische groep der slawo­ V
filen het dwepen met het agrarisch communisme aan j
de orde, dat zij, ten onrechte, voor echt- en overoud­
russisch houden en dat zij zien in een idyllische ver~ j
heerhjking. Dit sentiment bepaalt de keus der regee~
ring, wanneer deze den gemeenschappelijken eigen~
dom der dorpslanden tot grondslag van de nieuwe
agrarische regeling maakt. Dit laatste voorbeeld is `
van gewicht, omdat het hier juist economische ver~
houdingen zijn, die regelrecht van uit een historische
idee geschapen worden. 2) I
De tweede vraag, die ik bedoelde, reikt nog dieper.
Gaan wij weer uit van ons voorbeeld. De figuren
der antieke veldheeren waren voor Karel den Stoute
een bewust historisch ideaal. Maar daarnaast stonden
andere historische idealen van een minder afgerond 1
karakter, die meer ingewikkeld zaten in de gansche
opvatting van zijn levenstaak, als bijvoorbeeld de
bestrijding der ongeloovigen 3), de eer van zijn geslacht, _
het` eeuwige wraakmotief tegen den koning van
Frankrijk, zijn engelschgezindheid uit hoofde van zijn
afstamming van moederszijde. Dit waren alle even~