HomeHet jaar 1813 en zijne gloriePagina 9

JPEG (Deze pagina), 581.03 KB

TIFF (Deze pagina), 5.00 MB

PDF (Volledig document), 15.27 MB

7
Wonderbare gang der historie! Karel V had wel
i al deze gewesten onder één bestuur gebracht, maar
tot eene unie had hij de ongelijksoortige bestand-
` deelen nimmer kunnen bewegen. Prins Willem I,
hoogloffelijker memorie, was verder geschreden en
schiep door de Unie van Utrecht de vrije Republiek
der Vereenigde Nederlanden. Maar zijn genie zelfs
’ was niet machtig genoeg geweest, om wezenlijk te ver-
eenigen provincies, steden, heerlijkheden, grietenijen,
waterschappen, die alle zelfstandig wilden zijn, slechts
eigen voordeel zochten, zelden het eigen voor het
algemeen belang vermochten te doen wijken en aldus
het droevig schouwspel boden van die enge zelfzucht,
die voortdurende onderlinge twisten, waaraan elk
land op den duur te gronde gaat. Bovendien nog
onze partijschappen. Want het is onvermijdelijk en
goed, dat er partijen zijn, verschillend inzicht omtrent
de beste wijze van regeering. Maar wee het land,
gelijk toen de Republiek, waar elke partij slechts
zichzelve niet het gemeene vaderland, slechts eigen
triomf niet den bloei der gansche natie zoekt! Dan
is er die verscheuring, die ontrafeling, die den burger-
oorlog niet schuwt, voor ’s lands onafhankelijkheid
duizendmaal meer te vreezen dan ook de machtigste
vijand buiten de grenzen. Zoo was ook de Republiek,
, trots rijkdom en welvaart, ja ook trots den over-
g vloed van groote mannen en vrouwen op elk gebied,
i door haar voortgebracht, inééngestort; en haar val
, was groot.
jj Maar nu -­ wat den landgenoot niet was gelukt
l gebood de vreemdeling. Wij kennen van de school-
banken af de namen van Lebrun en d’Alphonse, van
prefecten als De Celles en de Stassart. Zij zijn zeker
de wreedaards niet geweest, waarvoor zij gewoonlijk
l
1
l
l