HomeHet keerpunt van BrabantPagina 6

JPEG (Deze pagina), 929.95 KB

TIFF (Deze pagina), 7.75 MB

PDF (Volledig document), 37.51 MB

I {1%9.>­;i?;;:è;çë,«ï~¤=;‘@=,»@W:;#yy·«;.=;<a·;~ .» g;g§ ¤¤‘$a_ Yw_vw__Y-fr Y r` Y
` 4
De belangstelling, die die rede heeft gevonden, zocht ook
§ naar antwoord op vragen, welke ik mij daar niet gesteld had.
De beschikbare tijd maakte een beperking noodzakelijk; en de
beschrijving van de inrichting van het belastingwezen van Brabant
als Generaliteitsland bracht niet mede de behandeling van zijn _
j publiekrechtelijke verhouding tot de Republiek in de 16* eeuw, -
l en het beeld van zijn troostelooze armoede in de 18* eeuw be- J
F hoefde niet aangevuld te worden met een schets van zijn econo- j
mischen teruggang rond 1500. Het is geenszins onbekend, dat
j in het eerste kwart der zestiende eeuw de voorspoed in Brabant `
j een einde nam en zeer zorgelijke tijden voor de bevolking in aan-
tocht waren. Wie de twee eerste bladzijden leest van de inleiding,
. die de verdienstelijke archivaris van Den Bosch, jan Hezenmans,
aan zijn historische studiën over ,,’s­Hertogenbosch van 1629 tot
l 1798", deed voorafgaan, zal in het algemeen zich daarvan een
beeld kunnen vormen. Maar wie dat boek dan geheel uitleest, .
zal zeker niet tot de conclusie kunnen komen, dat de toestand {
van de Meierij vóór 1648 veel ongunstiger was dan daarna. Op Q
bladz. 135 b.v. staat met evenveel woorden te lezen: ,, Na den
` vrede van 1648 waren ’s Bosch en de Meierij zóó in verval ge-
raakt, dat vóór dien tijd nimmer daar zulk een bedroevende toe- l
stand gekend was/’ E
Zonder veel moeite zou dat oordeel van den l9**¤­eeuwschen
geschiedschrijver bevestigd kunnen worden door de getuigenissen,
Z die in de archieven nog te vinden zijn. Zelfs de protestantsche
. ambtenaren, ja de ontvangers der belastingen zelf schreven ver- i
i toogen naar Den Haag om er op te wijzen, dat Brabant bezweek j
g; onder den al te zwaren belastingdruk. ln 1786 is door de Kwartier-
L; stadhouders der Meierij nog een zeer lijvig generaal rapport daar-
E over uitgebracht, en de lezing van dit stuk moet de overtuiging j
schenken, dat het in Brabant met den economischen toestand *
wel erg slecht geschapen stond. <‘
De Representant Krieger heeft in de zitting der Natio-
nale Vergadering op 21 November 1796 een gedeelte van dat j`
rapport voorgelezen, en ongetwijfeld zal het sombere beeld, dat »
daar van den doorsnee-Brabanter werd geteekend, indruk hebben
gemaakt in ’s lands hooge vergaderzaal, waar de ,, rechten van Q
den mensch " op het voorplan stonden bij alle beraadslaging.
Van de honderd huisgezinnen, zegt Krieger, zijn er geen tien, die
geen gebrek lijden. Schoon water of zure karnemelk is hun drank;
1
lï»
*5 F