HomeHet keerpunt van BrabantPagina 11

JPEG (Deze pagina), 909.98 KB

TIFF (Deze pagina), 7.83 MB

PDF (Volledig document), 37.51 MB

9
der zeven Gewesten. Het was nu het groote moment voor Bra-
bant, en het is wederom Pieter Vreede geweest, die hier den
juisten weg heeft weten in te slaan om tot zijn doel te komen, zelfs
tegen een grooten kring van Brabanders in, die meenden, dat langs
een anderen weg beter en gemakkelijker het gewenschte eind-
punt: de erkenning van de zelfstandigheid van het gewest, zou
worden bereikt.
Pieter Vreede is een zeer merkwaardig man geweest: een
r» Leidsch lakenfabrikant, die zijn bedrijf eerst naar Lier, en in 1790
naar Tilburg overbracht. Maar zijn politiek bedrijf kreeg al spoe-
dig de overhand. Geen ander heeft als hij gestreden voor de
ontvoogding van Staats-Brabant, en de plaats zijner inwoning
vond in hem een krachtigen pleitbezorger. Zoo is het aan hem te
danken, dat het gewestelijk bestuur een tijd in Tilburg geresideerd
heeft, zeer ten spijt van de oude hoofdstad. Brabant is aan dezen,
van huis uit rustigen Mennonist, maar dra fellen revolutieman en
rasechten jacobijn veel dank verschuldigd, al kan hij geenszins
gelden als de getrouwe afspiegeling van Brabant noch in politiek,
noch vooral in religieus opzicht. Waar de Katholieken aanvan-
_ kelijk schuchter stonden tegenover de nieuwe beweging, trad hij
onvervaard voor de belangen van het zoo lang verdrukte gewest
in het krijt; hij is de gangmaker geweest, die Brabant tot verzet
geprikkeld heeft; doch ook in de landspolitiek heeft hij een roe-
rige rol gespeeld. Het werk en de persoonlijkheid van dezen
{ fabrikant-politicus is waard, dat het eens een monografische be-
handeling vinde.
jj Doch keeren wij terug tot het voorjaar 1795.
[_ Er waren aanwijzingen, die men met eenigen goeden wil kon
duiden, dat de Hoog Mogenden niet afwijzend zouden staan tegen-
· over de erkenning van Bataafsch Brabant. Op voorstel van Hol-
land was op 16 Februari 1795 ter Staten-Generaal de resolutie
" genomen, waarbij de souvereiniteit van het volk van Nederland
werd erkend, en de rechten van den mensch en burger werden
afgekondigd. De afkondiging daarvan werd ook gelast ,, aan de
Magistraaten van de Steden en Plaatsen in het District van de
Generaliteit." En hetzelfde geschiedde met de publicatie van
4 Maart, waarbij alle waardigheden en rechten van den Prins van
Oranje en diens huis voor afgeschaft werden verklaard, o. a. ook
de erfelijke waardigheid van Stadhouder over Brabant. Maar of
de zeven Vereenigde Gewesten met die mededeeling ook bedoel-