HomeDe Russische revolutie en de Parijsche commune van 1871Pagina 18

JPEG (Deze pagina), 965.78 KB

TIFF (Deze pagina), 7.82 MB

PDF (Volledig document), 27.04 MB

16
financieele politiek der Sowjet;regeering, dan schijnt ook
hier een zeker verband met die der Parijsche Commune
aanwezig te zijn, zij het ook geen onmiddellijk. Door de
revolutie van 18 Maart is eigenlijk geen enkele steen van het
oude economische stelsel verwijderd ”. De eenige min of
meer socialistische maatregel was het decreet, volgens het;
welk de door de ondernemers verlaten werkplaatsen door
coöperatieve vereenigingen van werklieden geëxploiteerd
moesten worden. Maar juist dit gebrek aan een radicale
economische politiek is later den communards vaak ver; Q
weten. Niemand heeft dit op een zoo welsprekende wijze
gedaan als de Russische socialist Lawrow, wiens boek over
de Parijsche Commune (in 1880 te Genève verschenen) door
de Russische revolutionnairen ijverig bestudeerd werd. Wel;
nu, een van Lawrow’s hoofdstellingen luidt: de bevrijding
en heerschappij van het proletariaat kan alleen verwezen;
lijkt worden, wanneer het tegelijkertijd de politieke èn
economische revolutie tot stand brengt. Alleen een defini;
tieve omwenteling zou de Parijsche arbeiders economisch
gelijkgesteld hebben met hun heeren van gisteren en een
basis gevormd hebben voor een politiek geheel, dat een
revolutie in het belang van het proletariaat bewerken kon.
Maar om een dergelijke basis ineens te verkrijgen, was het ··
` noodig van te voren het plan van de omwenteling in zijn
hoofdtrekken uit te werken. De groote fout van de Fransche
socialisten was, volgens Lawrow, dat zij zich niet voldoende
voorbereid hadden en dat zij, toen de revolutie kwam, niet
met den fundamenteelen eisch eener onmiddellijke econo;
mische omwenteling voor den dag durfden te komen “‘.
De bolsjewiki hebben het wel gedurfd en zij hebben -
zonder er trouwens theoretisch eenigszins op voorbereid te
zijn - in 1917 en 1918 een zeer radicale omwenteling tot
stand gebracht. Grond, fabrieken, banken, spoorwegen,
huizen, binnen; en buitenlandsche handel werden genationa=
liseerd. Op de katastrofale gevolgen van dit socialistisch
experiment behoef ik niet nader in te gaan °°. Reeds in 1921
zag Lenin zich gedwongen het roer om te gooien en een
nieuwe economische politiek (N. E. P.) te beginnen.
In Sowjet;Rusland werden, zooals ik zeide, ook de banken
genationaliseerd. De Commune heeft de Banque de France,