HomeVodjes papierPagina 57

JPEG (Deze pagina), 828.90 KB

TIFF (Deze pagina), 7.77 MB

PDF (Volledig document), 91.02 MB

tiseering der buitenlandsche politiek" moet worden opge-
vat. Het onderwerp is actueel in ons land en hoewel
het niet tot onze taak behoort over de kamer-debatten
een oordeel te zeggen, veroorloven wij ons enkele
algemeene opmerkingen te maken over de zaak zelve.
` Bij deze kwestie wordt te veel naar de vormen, te
weinig aan den inhoud, te veel naar de feiten, te
weinig naar den geest gezien. Ongetwijfeld ware een
,,democratiseering der diplomatie", een dwingende
· bepaling, welke de toestemming van het parlement
eischt voor elk te sluiten verdrag, een stap in de
goede richting, al is deze bepaling moeilijk, wanneer i
niet voor alle mogendheden dezelfde regel geldt.
Doch zelfs als dit bereikt is, is er nog zeer weinig
bereikt. Want er bestaan ook mondelinge afspra~
ken, die van groote beteekenis zijn en van grooter
beteekenis kunnen worden. Deze onttrekken zich uit
den aard der zaak aan de parlementaire goedkeuring.
Een bekend voorbeeld daarvan is de Britsch-Fransche (
marine­overeenkomst, waarvan Sir Edward Grey op jl
3 Augustus 1914 in het Lagerhuis mededeeling deed,
en die reeds, als mondelinge overeenkomst, zes jaar ,
bestond en in de l/Iarokko~crisis van 1906 tot stand
was gekomen. In 1912 pas is de mondelinge afspraak
­ een schriftelijke, zeer vage overeenkomst geworden,
die - o, ironie van het noodlot -· vier maanden later
bekend was aan de Duitsche regeering, maar nog twee
jaar lang onbekend bleef aan het Engelsche volk.
Zelfs heeft Sir Edward Grey in antwoord op desbe-
treffende vragen in het parlement geantwoord, dat er
geen contract tusschen Engeland en Frankrijk bestond
over deze aangelegenheid -­~ hetgeen formeel volkomen
waar was.
Maar als zelfs dit bereikt werd, dat ook zulke
55
l