HomeVodjes papierPagina 31

JPEG (Deze pagina), 866.95 KB

TIFF (Deze pagina), 7.63 MB

PDF (Volledig document), 91.02 MB

chieën, socialistische en burgerlijke republieken aan.
; Men kan nimmer van twee congruente regeerings~
. stelsels, noch van twee uniforme democratieën spreken:
hun regeeringsvormen zijn niet naar elkaar gecopieerd,
Q en toonen als noodzakelijk gevolg van het verschil in
l geschiedenis, volksontwikkeling, levensbeschouwing, van
sociale en geografische gesteldheid zeer belangrijke
afwijkingen. De graad van democratie berust voorts
in elken democratischen staat voor het grootste deel
absoluut niet op grondwettelijke bepalingen, doch (vooral
j in Engeland) op ingewortelde gewoonten. Is dan werke-
l lijk de staatsvorm het eenige criterium voor de beoor­
deeling van vooruitgang of achterlijkheid? Kan een
burger der republiek Haïti of Liberia dan werkelijk op
grootere rechten en betere toestanden in zijn vaderland
wijzen dan een onderdaan van zijn bondgenoot, de
Engelsche monarchie? Zelfs Wilson durfde deze vraag,
hoewel de vrije republiek Liberia thans immers ook de
Hunnen bestrijdt, niet onvoorwaardelijk bevestigend ,
beantwoorden, hoezeer de Angelsaks in hem ook de l
overhand mag hebben op den doctrinairen republikein.
Doch scherts terzijde! Komt het op de firma zelf aan W
of op haar uithangbord? Wat is belangrijker, hoe een
ï huis van buiten geverfd of van binnen ingericht is?
Het is waarlijk niet alles goud, wat blinkt, en zoo
W menige mooie democratische staatsinrichting bestaat
I alleen op papier, is slechts een vodje papier gebleven.
ik Zal echter de diepzinnige tegenstelling "democratisch"
en "absolutistisch" niet weldra net zoo verouderd zijn "
als de zoo lang in gebruik gebleven onderscheiding:
` Wigh en Tory? En zou het niet beter zijn indien een
_ andere haar plaats innam: Sociaal en onsociaal?
De verlichte democratie bestrijdt de duistere en
middeleeuwsche autocratie! Doch deze vraag dringt
29
3